Bijgewerkt: 30 juni 2017

Je boek is sinds een paar weken op de markt, maar lijkt zijn weg naar de doelgroep maar niet te kunnen vinden. De boekhandel koopt het niet of onvoldoende in en daardoor zit jij met de gebakken peren.

Een bijzonder vervelende situatie, al helemaal gezien de hoeveelheid tijd en energie die je in de promotie hebt gestoken. Om nog maar te zwijgen over het bloed, het zweet en de tranen die daarmee gepaard zijn gegaan. Als relatief onbekende non-fictie-auteur verwachtte je al dat het geen gemakkelijke opgave zou worden om je boek te verkopen en die angst lijkt nu werkelijkheid te worden.

Komt dit jou bekend voor? Dan doe je er verstandig aan om na te gaan of je alles uit de kast hebt gehaald om het voor de boekhandel zo eenvoudig en risicoloos mogelijk te maken om je boek in te kopen.

Je kunt je boek tegen een hogere boekhandelskorting aanbieden, je kunt het in consignatie bij de boekhandel neerleggen óf je kunt het met recht van retour leveren. Benieuwd wat dit laatste inhoudt en hoe dit jou kan helpen? Dat gaan we je in dit artikel uitleggen.

Je hebt vast weleens van het recht van retour gehoord, maar misschien weet je nog niet precies wat het inhoudt. Daar gaan we in dit artikel verandering in brengen, door je uit te leggen wat we onder het recht van retour verstaan en welke verschillende varianten we onderscheiden. Ook leren we je hoe je het recht van retour kunt toepassen en helpen we je bij het beantwoorden van de vraag ‘Doen of niet?’.

Wij hebben gemerkt dat het recht van retour boekhandels kan overhalen om een boek in te kopen. Wat ons betreft is het leveren van je boek met recht van retour dan ook zeker het overwegen waard.

Wat is het recht van retour?

De naam zegt het eigenlijk al: het recht van retour is het recht om een product te retourneren. Dit recht is wettelijk vastgelegd en bestaat in nagenoeg alle sectoren, maar is afhankelijk van de branche en de situatie aan verschillende regels gebonden. Zo gelden er voor producten die online zijn gekocht bijvoorbeeld andere regels dan voor aankopen die in een winkel zijn gedaan.

Ook tussenhandelaren kunnen aanspraak maken op dit recht en dat is waar de boekhandel om de hoek komt kijken. De boekhandel kan jou om toestemming vragen om de boeken die na een bepaalde periode niet zijn verkocht terug te sturen en doet daarmee een beroep op het zogenaamde commerciële recht van retour.

Bij zelfpublicerende auteurs gaat dit anders in zijn werk dan bij reguliere uitgeverijen. Zij brengen enkele keren per jaar een bezoek aan de grote boekhandels om nieuwe titels aan te bieden en maken dan meteen afspraken over retouren.

Het is niet ongebruikelijk dat er met deze boekhandels geen aanvullende retourafspraken worden gemaakt, maar dat ze in plaats daarvan een hogere boekhandelskorting krijgen om de onverkochte exemplaren te compenseren. Dit is mogelijk doordat ze hun boeken doorgaans in grote aantallen inkopen.

Voor boekhandels die zijn aangesloten bij een inkoopcombinatie of onderdeel zijn van een keten gelden er weer andere regels. Normaal gesproken stelt de overkoepelende organisatie het assortiment van de individuele boekhandels samen. Zij beslist daarmee meteen welke boeken de boekhandel met recht van retour ontvangt. Dit zijn namelijk alle titels die de boekhandel verplicht in haar assortiment moet opnemen.

Als de boekhandel buiten deze selectie om andere boeken wil inkopen, is dat mogelijk, maar het risico ligt dan bij de boekhandel en eventuele onverkochte exemplaren kunnen niet (zonder toestemming van de uitgever) worden geretourneerd.

Welke soorten recht van retour bestaan er?

Ook in de boekenbranche kent het recht van retour verschillende verschijningsvormen, die elk aan hun eigen regels gebonden zijn en volgens uiteenlopende principes werken. Naast het commerciële recht van retour en het reguliere recht van retour gaat het hier om retourvarianten die door het CB in het leven zijn geroepen.

Als je je boek in eigen beheer uitgeeft zonder tussenkomst van het CB en het met recht van retour wilt leveren, kun je het – in samenspraak met de boekhandel – natuurlijk wel onder dezelfde voorwaarden aanbieden. De kans is groot dat de boekhandel hier bekend mee is en weet wat er van haar verwacht wordt.

Commercieel recht van retour

Onder commercieel recht van retour verstaat men het standaard recht van retour, dat voor ieder boek geldt. Dit werkt als volgt: als je boek na een bepaalde periode niet is verkocht, kan de boekhandel je om toestemming vragen om het terug te sturen. Je kunt hier akkoord mee gaan of je kunt het verzoek afwijzen.

Als je je boek via het CB uitgeeft, moet je dit binnen tien dagen doen. Doe je dit niet, dan wordt het verzoek van de boekhandel automatisch geaccepteerd en wordt je boek teruggestuurd naar het CB of – via het CB – naar jou.

Recht van retour

Als een uitgever zijn boeken via het CB met ‘recht van retour’ levert, wordt hiermee doorgaans niet het commerciële recht van retour bedoeld dat altijd van kracht is. Meestal gaat het in dit geval om het recht om boeken zonder opgave van redenen terug te sturen – en dus zonder dat je de boekhandel hier vooraf toestemming voor hoeft te verlenen.

Dit scheelt een hoop tijd, papierwerk en correspondentie en is daarmee buitengewoon aantrekkelijk voor de boekhandel. Om misverstanden te voorkomen, moet er van tevoren wel overeen worden gekomen na welke periode de onverkochte exemplaren geretourneerd mogen worden en binnen welke termijn dit moet gebeuren.

Vrij Recht van Retour

Het Vrije Recht van Retour is in 2012 door het CB geïnitieerd om zowel de uitgever als de boekhandel kosten te besparen. Het is volledig gestoeld op onderlinge afspraken tussen beide partijen, die voordat ze gebruik kunnen maken van deze retourvariant een aanvraag moeten indienen bij het CB.

Als uitgever stel je een jaarlijks limiet vast voor de boekverkoper, dat bepaalt tot welk bedrag of tot welk percentage van de gemiddelde bruto-omzet de boekhandel zonder opgave van redenen boeken mag retourneren. Weet je niet wat de gemiddelde bruto-omzet is die je dankzij de boekhandel in kwestie behaalt, bijvoorbeeld omdat je niet eerder zaken met deze boekhandel hebt gedaan, dan is het verstandiger om een maximum bedrag af te spreken.

Het Vrije Recht van Retour lijkt op het reguliere recht van retour en de voordelen zijn dan ook vergelijkbaar. Bijkomend voordeel van deze retourvariant is dat de verwerkingskosten lager zijn, omdat de geretourneerde exemplaren in principe door het CB worden vernietigd. Als je dit wilt voorkomen, kun je het ISBN van je boek uitsluiten in CB Online.

Facturatie Vertrouwensretour

Facturatie Vertrouwensretour lijkt op het commerciële recht van retour, in zoverre dat de boeken ook bij deze retourvariant pas geretourneerd mogen worden als de uitgever hier akkoord mee is gegaan. Vergeet de uitgever dit, dan wordt het verzoek automatisch gehonoreerd.

Er is echter één groot verschil met het commerciële recht van retour: bij Facturatie Vertrouwensretour worden de onverkochte exemplaren niet teruggestuurd naar het CB, maar krijgt de boekhandel de opdracht om deze te (laten) vernietigen. Hiermee komt het logistieke proces geheel te vervallen, wat de nodige kosten bespaart. Het CB neemt de facturatie van de onverkochte exemplaren voor haar rekening en zorgt ervoor dat dit correct wordt afgehandeld.

Ook Facturatie Vertrouwensretour bestaat sinds 2012 en kan pas door de boekhandel en de uitgever worden gebruikt nadat ze dit beide hebben aangevraagd.

Geldt het recht van retour altijd?

Nee. Ook bij het recht van retour valt een aantal uitzonderingen te onderscheiden. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen A-, O-, S- en W-boeken: hiervoor gelden in principe dezelfde regels.

Wat wel handig is om te weten, is dat het recht van retour niet geldt voor boeken die buiten het CB om met behulp van de Printing on Demand-techniek zijn gedrukt. Deze boeken zijn op bestelling geproduceerd en kunnen daarom niet worden geretourneerd.

Ook voor e-books geldt een uitzondering. Het gaat hierbij namelijk niet om fysieke producten die verstuurd moeten worden en de verkopen vinden niet via de boekhandel plaats. Bovendien hoeft de boekhandel e-books niet van tevoren in te kopen en is de voorraad onbeperkt.

Het recht van retour is overigens ook niet van toepassing op gedownloade e-books: met het downloaden van een e-book wordt de koop definitief en dat maakt dat de consument zijn geld niet kan terugkrijgen.

Hoe pas ik het recht van retour toe?

Zonder een aansluiting bij het CB

Heb je geen aansluiting bij het CB, maar wil je wel gebruikmaken van het recht van retour voor de boeken die je via je eigen netwerk, online of in de (plaatselijke) boekhandel verkoopt? Dan gelden er geen specifieke regels en zit er in feite maar één ding op: duidelijke afspraken maken.

Neem contact op met degene die je boek gaat verkopen en spreek af onder welke voorwaarden de onverkochte exemplaren geretourneerd mogen worden. Je kunt je hierbij baseren op één van de standaard retourvarianten, maar aangezien je niet gebonden bent aan het CB staat het je ook geheel vrij om je eigen voorwaarden op papier te zetten.

Leg in ieder geval vast na welke periode de onverkochte exemplaren al dan niet geretourneerd mogen worden, binnen welke termijn dit moet gebeuren en wie verantwoordelijk is voor de bijbehorende kosten. Vraag de verkoper van je boek ook om aan te geven wat de reden is van de retour, zodat je daar eventueel lering uit kunt trekken.

Wil je er zeker van zijn dat je niet hoeft op te draaien voor de retourkosten, dan kun je er natuurlijk ook voor kiezen om de boeken zelf op te halen zodra de afgesproken periode is verstreken.

Zoals we in de inleiding van dit artikel al aangaven, kun je het recht van retour ook inzetten om ervoor te zorgen dát je boek door de boekhandel of andere instanties wordt ingekocht.

Dat zit zo: als de boekhandel je boek met recht van retour kan inkopen, is het risico dat zij loopt te verwaarlozen. Dit risico ligt vrijwel volledig bij jou, want jij bent degene die de boekhandel moet terugbetalen als zij er niet in slaagt om je boek te verkopen. Het enige wat de boekhandel moet doen, is de onverkochte exemplaren terugsturen.

Als je je boek met recht van retour levert, is het niet verstandig om het geld dat je aan de inkopen door de boekhandel hebt verdiend direct uit te geven, want de kans bestaat dat je dit moet terugbetalen. Je kunt er pas zeker van zijn dat je deze verdiensten in eigen zak kunt steken als je na de afgesproken retourtermijn aan het einde van de verkoopperiode geen retourzendingen hebt ontvangen.

Verkoop je je boek zowel via onze verkoopwebsite Boekenbestellen.nl als via het CB, dan zijn de retourafspraken van het CB van kracht. Als je je boek alleen via Boekenbestellen.nl (en via je eigen netwerk) verkoopt, worden de boeken die door de consument zijn geretourneerd opnieuw in ons magazijn opgeslagen, zonder dat hier kosten voor in rekening worden gebracht.

Met een aansluiting bij het CB

Heb je een CB Compact-aansluiting of een reguliere aansluiting bij het CB? Dan kun je de administratie van retourzendingen eenvoudig zelf bijhouden in CB Online.

Als je niet hebt aangegeven je boek onder afwijkende retourvoorwaarden aan de boekhandel te willen leveren, geldt alleen het commerciële recht van retour. De retouraanvragen van boekhandels kun je dan terugvinden in het tabblad ‘retouren’. Je hebt tien dagen de tijd om deze te accorderen of af te wijzen.

Als je geen actie onderneemt, worden de retouren automatisch in behandeling genomen. Daarom is het van groot belang dat je in ieder geval wekelijks controleert of er retouraanvragen zijn binnengekomen.

In het tabblad ‘retouren’ kun je ook zelf retouren opvoeren, bijvoorbeeld als je een boekhandel persoonlijk toestemming hebt verleend om je boek terug te sturen of als het een boekhandel zonder CB Online-aansluiting betreft.

Voor gedetailleerde instructies over het goedkeuren, afwijzen en opvoeren van retouren kun je de gebruikershandleiding voor uitgevers van het CB raadplegen.

Bij het accorderen van een retour via CB Online kun je kiezen uit drie verschillende verwerkingswijzen, te weten:

  • Gesorteerd (ofwel ‘splitsen’): De ‘winkelfrisse exemplaren’ (de boeken die nog geschikt zijn voor de verkoop) worden weer in het magazijn van het CB opgeslagen; de boeken die niet meer verkocht kunnen worden, worden naar de uitgever teruggestuurd. Dit is de standaard verwerkingswijze.
  • Ongesorteerd: Alle retouren worden automatisch teruggestuurd naar de uitgever.
  • Vernietigen: De boeken die retour worden gezonden, worden door het CB vernietigd.

Het zal je niet verbazen dat hier ook kosten aan zijn verbonden. In onderstaande tabel kun je de retourkosten die het CB in 2016 voor de verschillende retourvormen en verwerkingswijzen rekent terugvinden.

Je betaalt zowel een bedrag per exemplaar als een bedrag per regel. Met dit laatste wordt letterlijk een retourregel bedoeld, zoals deze in CB Online in het tabblad ‘retouren’ zichtbaar is.

Als je boek door een boekhandel naar het CB wordt teruggestuurd, zijn de verzendkosten te allen tijde voor jouw rekening. Jij hebt immers toestemming gegeven om het boek te retourneren, of je dat nu vooraf of achteraf hebt gedaan.

Retourtarieven 2016

Als er een retouraanvraag binnenkomt, staat daar doorgaans ook bij vermeld om welk retourtype het gaat. Op basis van deze informatie kun je beslissen of je akkoord gaat met de retour, als je geen verdere retourafspraken hebt gemaakt. Hieronder vind je een overzicht van de verschillende retourtypen en hun betekenissen.

Retourtypen

Wil je de boekhandel de mogelijkheid bieden om je boek onder de voorwaarden van het Vrije Recht van Retour of Facturatie Vertrouwensretour te retourneren? Dan is het van belang dat je hier een aanvraag voor indient bij het CB. Zodra het CB deze aanvraag heeft ontvangen en verwerkt, wordt er een tabblad behorende bij de gekozen retourvariant zichtbaar in CB Online.

Voor beide retourvarianten geldt dat zowel de uitgever als de boekhandel hier een aanvraag voor moet indienen. Dit kun je als uitgever doen op het moment dat je je boek voor het eerst onder deze voorwaarden wilt laten retourneren, door in CB Online in het tabblad ‘retouren’ voor ‘opvoeren’ te kiezen.

Vervolgens vul je de gegevens van je boek in en vermeld je bij de toelichting dat het gaat om een retour op basis van het Vrije Recht van Retour of Facturatie Vertrouwensretour. Het CB behandelt dit dan als een ingediende aanvraag.

Zorgeloos boeken laten retourneren met onze CB-koppeling

Zoals gezegd kun je je boek ook uitgeven met recht van retour als je gebruikmaakt van onze aansluiting bij het CB. Wij nemen je dan heel wat werk uit handen, onder andere door elke week te controleren of er retouraanvragen zijn binnengekomen en door deze voor je te accorderen. Je krijgt dan een melding van een zogenaamde negatieve verkoop en in je Pumbo-account wordt de marge naar beneden bijgesteld.

In principe werken wij dus alleen met het altijd geldende commerciële recht van retour. Eventuele retouren worden standaard gesorteerd, wat betekent dat de winkelfrisse exemplaren opnieuw in de voorraad van het CB worden opgenomen en dat de boeken die niet meer geschikt zijn voor de verkoop naar ons worden teruggestuurd. Wij brengen je daarvan op de hoogte en stellen je voor de keuze om deze boeken door ons te laten vernietigen of naar jou op te sturen. Je betaalt dan alleen de verzendkosten.

Als je als auteur zelf met één of meerdere boekhandels hebt afgesproken dat de boeken volgens een afwijkende procedure mogen worden geretourneerd of als je de voorkeur geeft aan een andere verwerkingswijze, horen we dat graag. Dan gaan wij uitzoeken wat we daarin voor jou kunnen betekenen.

Recht van retour: doen of niet?

In principe zijn er weinig legitieme redenen om je boek niet met recht van retour te leveren. Er zijn echter wel een paar nadelen te bedenken die voor jou de doorslag zouden kunnen geven om je boek niet onder deze voorwaarden aan te bieden.

Zo bestaat de kans dat je met onverkoopbare geretourneerde exemplaren komt te zitten en moet je de afspraken tussen jou en de boekhandel en de retouren zelf goed administreren, of je je boek nu via het CB uitgeeft of niet. Dat kost tijd en energie, maar als je daar onvoldoende van tot je beschikking hebt, kun je ook gebruikmaken van onze aansluiting bij het CB. Dan nemen wij je dit werk uit handen.

Verder kun je niet direct met zekerheid zeggen of de boeken die door de boekhandel zijn ingekocht ook daadwerkelijk zijn verkocht. Het risico ligt namelijk bij jou en niet bij de boekhandel.

Aan de andere kant is dit ook meteen wat het leveren van je boek met recht van retour zo interessant maakt. Omdat het risico bij jou ligt, is het gemakkelijker om je boek zonder hulp van het CB in de boekhandel te krijgen. Het is daarmee vooral een interessante optie voor relatief onbekende auteurs.

Het recht van retour kan het voor de boekhandel ook aantrekkelijk maken om je boek in grotere aantallen in te kopen dan zij normaal gesproken zou doen.

Neem dus zeker even de tijd om de voor- en nadelen van het recht van retour op een rijtje zetten en tegen elkaar af te wegen. Misschien helpt het je boek wel om een nieuw publiek te bereiken!

Kun je hier wel wat hulp bij gebruiken of heb je andere vragen over het recht van retour? Laat hieronder een reactie achter, dan helpen wij je uit de brand. Overweeg je om gebruik te maken van onze aansluiting bij het CB? Neem dan contact met ons op.

Welke retourvariant heeft jouw voorkeur en waarom?


gratis-ebook-uitgeven-blauw-oranje

Wouter Vink

Auteur


Deel dit artikel Pijl

2 Reacties op “Verleid de boekhandel met het recht van retour”

Klaas Driebergen

Wat is nou een handige periode om af te spreken wanneer de onverkochte boeken geretourneerd mogen worden? En wat voor retourtermijn? Ik denk als beginnend uitgevertje aan respectievelijk 9 en 3 maanden, maar ik kan nergens vinden wat nu een beetje gangbaar en redelijk is.

    Yordy Spoor

    9 maanden is een lange periode. Ik zou 3 maanden aanhouden met misschien een uitloop naar 6 maanden. Het hangt ook af van de hoeveelheid boeken en het soort boek. Een boek over bijvoorbeeld de ontwikkelingen op het gebied van elektrisch rijden kan alweer verouderd zijn door nieuwe regelgeving en moet dus snel verkocht worden.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *