Je opent de doos met je net gedrukte boeken en ziet dat de pagina's golven. Schrik niet: dat hoort bij digitaal geprinte boeken en het trekt vrijwel altijd vanzelf weg. Ga je je boek laten drukken, of heb je net zo'n doos geopend, dan is het fijn om te weten hoe het zit.
In dit artikel leggen we uit waarom papier gaat golven, waarom het bij offset niet speelt, hoe lang het duurt en wat je er zelf aan kunt doen.

Hetzelfde boek, na het printen en na zes weken
In dit artikel
Wat zijn golvende pagina's?
Is het een drukfout?
Hoe ontstaan de golven?
Waarom speelt het niet bij offset?
Wanneer golft een boek meer?
Hoe lang duurt het voordat het weg is?
Wat kun je zelf doen?
Hoe houd je er rekening mee?
Heb je vragen? Stel ze gerust onderaan de pagina.
Wat zijn golvende pagina's?
Kijk naar de kopse kant van je boek, de zijkant tegenover de rug. Normaal zie je daar een strak blok papier. Bij golvende pagina's zie je een golfbeweging: de bladzijden liggen niet vlak op elkaar, maar bollen hier en daar een beetje op.
Je boek is niet kapot. Tekst en afbeeldingen zijn gewoon goed gedrukt. Alleen het papier is tijdelijk uit vorm, en dat komt weer goed.

Is het een drukfout?
Nee. Golvende pagina's horen bij digitaal printen. Alle digitale drukkers hebben ermee te maken, wij dus ook. Het maakt niet uit welke machine er gebruikt wordt: of er nu met inkt of met toner wordt geprint, het papier kan gaan golven.
Bij offset is het geen probleem. Daar zie je het niet. Waarom dat zo is, lees je verderop.
Digitaal printen is de techniek voor kleinere aantallen, van één boek tot een paar honderd. Ook print on demand werkt zo: je boek wordt pas gedrukt als iemand het bestelt. Meer daarover lees je op onze pagina over een kleine oplage drukken.
Alle digitale drukkers hebben ermee te maken. Bij offset speelt het niet.
Hoe ontstaan de golven?
Papier voelt droog, maar er zit altijd een beetje vocht in. Het werkt als een spons: is de lucht vochtig, dan neemt papier vocht op en zet het uit. Is de lucht droog, dan staat het vocht af en krimpt het.
Bij digitaal printen gebeurt er in korte tijd veel tegelijk:
- De printer brengt inkt op het papier. Die inkt bestaat grotendeels uit water.
- Daarna droogt de machine de inkt met veel warmte. Daarbij verliest het papier ook zijn eigen vocht en krimpt het.
- Na het printen neemt het papier weer vocht op uit de lucht. De randen doen dat sneller dan het midden.
Zetten de randen meer uit dan het midden, dan kan het papier nergens heen en gaat het golven. Je kunt het zien als een soort jetlag voor papier: het moet even bijkomen.

Waarom speelt het niet bij offset?
Bij offset werkt het drukken anders. De inkt gaat van een drukplaat via een rubberen doek naar het papier, in een flinterdunne laag. Er komt wel een beetje water aan te pas, om de drukplaat vochtig te houden, maar daarvan belandt maar weinig op het papier. De inkt bevat geen water dat eruit gestookt moet worden: hij trekt in het papier en hardt uit, bij veel drukkerijen in een paar tellen onder uv-licht. Het papier krijgt dus niet tegelijk een klap water en een klap warmte, en blijft vlak.
Offset is wel pas voordelig bij grotere aantallen: meestal tussen de 400 en 1.000 exemplaren, afhankelijk van de bindwijze. Voor een kleine oplage of print on demand is digitaal printen de logische keuze. Meer over deze techniek lees je op onze pagina over offset drukken.
Digitaal printen en offset naast elkaar
Wanneer golft een boek meer?
Of en hoeveel een boek golft, hangt af van een paar dingen. Meestal is het een combinatie.
- De papiersoort. Ongecoat papier, zoals wit houtvrij offset en getint romandruk, is gevoeliger dan gestreken MC-papier.
- Veel inkt. Paginagrote foto's en donkere vlakken betekenen meer inkt en dus meer vocht. Zwaarder papier is steviger en golft minder.
- Lijm. Lijm in de rug, en bij een hardcover ook in de omslag, brengt vocht in het boek. Is het karton van een hardcover erg droog, dan trekt het juist vocht uit de eerste en laatste pagina's.
- Weinig rusttijd. We leveren snel, dus je boek gaat vaak al een dag na het printen de deur uit. Het papier heeft dan nog geen tijd gehad om tot rust te komen.
- Transport en seizoen. Onderweg kan het in de zomer warm en vochtig zijn, in de winter koud en droog. Rond de overgang van zomer naar herfst zien we het vaker.
- De verwarming thuis. In de winter is de lucht binnen vaak droog. Dan duurt het langer voordat het papier weer in balans is.

Hoe lang duurt het voordat het weg is?
Meestal is het golven binnen een paar weken weg, of zie je er nog maar weinig van. Soms duurt het langer, tot een week of zes. In de video bovenaan zie je hetzelfde boek direct na het printen en na zes weken.
In de drukkerij komt papier sneller tot rust dan bij jou thuis. Onze drukpartners houden de luchtvochtigheid in de productieruimte dag en nacht gelijk, rond de 52%. In een huiskamer staat bijna nooit een luchtbevochtiger, dus daar gaat het wat trager. Dat is normaal.
Heel af en toe blijven er kleine golfjes zitten, vooral bij pagina's met heel veel inkt. Zie je na zes weken nog duidelijk golven? Laat het ons weten, dan zoeken we samen naar een oplossing.
Het beste wat je kunt doen? Je boek een paar weken met rust laten.
Wat kun je zelf doen?
Je hoeft niets bijzonders te doen, de tijd doet het meeste werk. Dit helpt wel:
- Haal de boeken uit de doos. Dan kan het papier vocht uitwisselen met de lucht in de kamer.
- Leg ze plat en dicht neer. Bijvoorbeeld op een tafel, eventueel met een paar andere boeken erop als licht gewicht.
- Kies een gewone kamer. Niet te warm en niet te vochtig. Een woonkamer of werkkamer is prima.
- Geef het tijd. Reken op een paar weken.

Leg je boeken niet op of naast de verwarming, in de volle zon of op een vochtige plek zoals de badkamer, schuur of kelder. Warmte maakt het golven juist erger en kan het papier bros maken. Strijken of het boek met kracht plat openbuigen helpt ook niet: dan kan de rug breken.
Hoe houd je er rekening mee?
Helemaal voorkomen kan bij digitaal printen niet. Je kunt er wel slim mee omgaan:
- Bestel op tijd. Heb je een boekpresentatie, beurs of ander moment waarop je boek er perfect uit moet zien? Bestel dan een paar weken van tevoren, zodat het papier tot rust kan komen.
- Kies je papier bewust. Bij veel foto's of kleur is zwaarder of gestreken papier steviger. In ons overzicht van papiersoorten zie je de verschillen.
- Overweeg offset bij een grotere oplage. Laat je honderden exemplaren drukken, dan kan offset voordeliger zijn en heb je geen last van golvende pagina's.

In het kort
Golvende pagina's zijn vervelend als je net je eigen boek uitpakt. Toch is het geen drukfout en gaat het vrijwel altijd vanzelf over. Het komt door warmte en vocht bij het digitaal printen, en alle digitale drukkers hebben ermee te maken. Bij offset speelt het niet.
Haal je boeken uit de doos, leg ze plat in een gewone kamer en geef ze een paar weken. Je boek komt echt weer tot rust.
Twijfel je over je eigen boek of heb je een andere vraag? Stel hem hieronder of neem contact met ons op. We kijken graag met je mee.

