De I Tjing of het Boek der Veranderingen vormt de duizenden jaren oude kern van het Chinese denken en is de praktische toepassing van het beginsel van Yin en Yang, de filosofie van het passieve en actieve principe. Het Boek der Veranderingen wordt reeds eeuwenlang geraadpleegd waarbij men enerzijds gebruik wil maken van de aan het boek inherente levenswijsheid, anderzijds van de directe adviezen die uit het consulteren van de 64 hexagrammen - de essentie van het boek voortvloeien.

Van de verschillende uitgaven van de I Tjing is qua authenticiteit, duidelijkheid en inzicht, die van de Duitse zendeling Richard Wilhelm nog steeds de toonaangevende vertaling. Omdat desondanks de hoeveelheid tekst en symboliek die bij een raadpleging wordt aangeboden verwarring kan scheppen over wat wel of niet essentieel en urgent is, heeft Harmen Mesker in zijn I Tjing in theorie en praktijk een aantal verhelderende commentaren, tips en uitleggingen gegeven, die het werken met de I Tjing eenvoudiger en nuttiger maken.

Mesker´s I Tjing in theorie en praktijk vormt een ideale aanvulling op de vertaling door Wilhelm en zal voor velen de juiste oplossingen weten te vinden voor complexe problemen en een ideale leidraad en orakel blijken te zijn.

“Een begrijpelijke, nuttige publikatie voor ieder die met de I Tjing werkt of wil werken om uit te vinden, wat nu werkelijk essentieel en aan de orde is in zijn leven.” (Biblion recensie)

“Ongetwijfeld het beste boek over de I Tjing dat tot dusver in het Nederlands verschenen is.” (Tekos)

“Een vlot leesbare uitleg van de I Tjing. Mesker weet voor alles duidelijk te maken hoe eenvoudig en helder de achterliggende gedachten zijn.” (Koördanser)

I Tjing in theorie en praktijk is een herziene uitgave van De I Tjing in ons leven (Uitgeverij Schors Amsterdam, 1996)

Voorwoord bij de herziene uitgave 3
Inleiding 11
     Wat betekent ‘I Tjing’? 13
     De hexagrammen 15
     De trigrammen 15
1. Het ontstaan van de I Tjing 17
     Inleiding 17
     Zhou Xin 19
     Sterk overdreven 22
     De I Tjing 23
     De legende 23
     Fu Xi 23
     De hexagrammen 24
     Koning Wen 25
     De Oordelen 26
     De Hertog van Zhou 30
     De lijnen 31
     Confucius 32
     De Tien Vleugels 35
     De feiten 35
     Botinscripties 36
     Opgegraven en aangekochte I Tjing-versies 39
     De Mawangdui I Tjing 40
     De Fuyang I Tjing 40
     De Wangjiatai Gui Zang 41
     Het Shanghai Museum manuscript 41
     Tot slot 42
2. De indeling van de I Tjing 43
     Inleiding 43
     De Chinese taal 43
     Vertalingen van de I Tjing 45
     Het leven van Richard Wilhelm 48
     De theologische school 50
     Christoph Blumhardt 51
     De missie 52
     Qingdao 53
     Literatuur 57
     Het ontstaan van de Duitse I Tjing 57
     Afscheid van China 61
     Een leven voorbij 62
     De indeling 64
3. De trigrammen 66
     Inleiding 66
     De ontwikkeling 66
     Bewegingsrichting 73
     Voorbeeld 74
     Andere factoren 76
     Associaties 77
     Aanvullende associaties bij de acht trigrammen 78
     Hemel, Aarde en Mens als drie-eenheid... 80
     ... en hun betekenis bij de trigrammen 82
     De Voorwereldlijke Rangorde 84
     De Binnenwereldlijke Rangorde 85
     De acht windstreken 88
     Het onzichtbare achter het zichtbare 92
4. Het hexagram verder ontleed 95
     Inleiding 95
     De kerntrigrammen 95
     Het kernhexagram 96
     De lijnen 98
     De eerste en de laatste lijn 98
     Een eenvoudig tekeningetje 101
     Een trap omhoog 103
     De betekenis 104
     De associaties 106
     Het streven naar perfectie 110
     De weg van het Midden 111
     De Heren 112
     De Constituerende Heer 112
     De Beheersende Heer 113
     De vier tijdsindelingen 113
     Hexagrammen als vergrote trigrammen 114
     Tot slot 115
5. De Tien Vleugels 117
     Inleiding 117
     Eerste en Tweede Vleugel: de Tuan Zhuan 118
     Derde en Vierde Vleugel: de Xiang Zhuan 119
     Vijfde en Zesde Vleugel: de Da Zhuan 121
     De Zevende Vleugel: de Wen Yan 123
     De Achtste Vleugel: de Shuo Gua 125
     De Negende Vleugel: de Xu Gua 126
     De Tiende Vleugel: de Za Gua 127
     Tot slot 129
6. Vragen 130
     Wat wil je weten? 130
     Duidelijkheid 131
     ‘t Is ja of nee 131
     Vragen uit de oudheid 131
     Onderwerpen 132
     Offers 132
     Militaire campagnes 133
     Jachtexpedities 133
     Excursies 133
     De 10-daagse week 134
     De komende dag of nacht 134
     Het weer 134
     Landbouw 134
     Ziekte 135
     Geboorte 135
     Problemen 135
     Dromen 135
     Het bouwen van nederzettingen 136
     Het uitvaardigen van orders 136
     Nutteloze vragen 136
     Vragen voor iemand anders 139
7. Manieren om een hexagram te krijgen 143
     Inleiding 143
     Het muntorakel 143
     De methode 144
     Het Duizendbladorakel 145
     De symboliek 145
     De methode 146
     Alternatief 149
     Logisch redeneren 150
     Met een dobbelsteen 151
     À la Yahtzee 151
     Tot slot 153
8. Het interpreteren van een hexagram 154
9. De Vijf Elementen 160
     Inleiding 160
     Zou Yan 160
     Associaties 162
     De volgorde van voortbrenging 164
     De volgorde van vernietiging 164
     De He Tu 165
     De Luo Shu 166
     Magisch vierkant 167
     ... in combinatie met de acht trigrammen 168
     De Elementen in de praktijk 168
10. De namen van de hexagrammen 170
     Inleiding 170
11. De Acht Huizen 192
     Inleiding 192
     De ontwerper 192
     Het systeem 193
     De ‘generatie-lijn’ 193
     De namen van de hexagrammen 194
     Shi ying: lijnrelaties in de Acht Paleizen 195
     Het verborgen hexagram 195
     Voorbeelden 196
     Een hypothese 196
     Het systeem toegepast op andere hexagrammen 197
12. I Tjing en quantummechanica 199
     Inleiding 199
     Het ontstaan en de filosofie van de quantummechanica 199
     De I Tjing 201
     Nawoord 203
Bijlage 1: De etymologie van het karakter Yi 206
     Het karakter op orakelbotten 208
     Geef ons de zon 209
     Andere uitleg van de vorm 210
     Verandering 211
     De andere variant 212
     Conclusie 214
Bijlage 2: het dilemma van de bewegende lijnen 223
     Uitleg 224
Geciteerde werken 259

 China heeft zijn deuren opengezet. Uit het Oosten bereiken ons boeken, voorwerpen, kunst en filosofieën die getuigen van een eeuwenoude beschaving, die voor ons onbegrijpelijk lijkt en door ons nooit ten volle begrepen zal worden. In de laatste 10 jaar is het Westen overspoeld met Chinese beschaving en is de interesse voor alles wat Oosters is flink toegenomen. Acupunctuur is vrijwel ingeburgerd, de macrobiotiek viert hoogtij, Taiji-beoefenaars in een park zijn geen rare mensen meer, en Shiatsu-opleidingen worden door velen gevolgd.

De wereld zoekt naar evenwicht: worden in China pogingen ondernomen om eeuwenoude tradities, rituelen en gewoonten af te schaffen, hier in het Westen worden deze eeuwenoude waarden als nieuw geïntroduceerd. Het Oosten eet hamburgers, het Westen eet op basis van yin en yang. Door deze stroom van uitwisseling is ook de I Tjing in het Westen gemeengoed geworden. In elke boekhandel is er wel één te vinden, en iedereen kan hem in huis halen. Dit raadselachtige boek intrigeert velen en het is dus niet vreemd dat de bekendste vertaling van de I Tjing nu al vele malen herdrukt is.
Dat de I Tjing zo goed verkoopt, betekent echter niet dat hij ook naar zijn waarde gebruikt wordt. Velen voelen zich ertoe aangetrokken, maar worden overdonderd en verward door de tekst die vol staat met symboliek waar wij niet vertrouwd mee zijn. Veelal verdwijnt het boek dan in de kast en mag af en toe alleen nog de zachte beroering van de stofdoek genieten. Dat is begrijpelijk. In China kan de gewone burger al niets met de I Tjing, laat staan dat wij, met een totaal andere achtergrond en cultuur, er ook maar iets van kunnen vatten.
Toch betekent dat niet dat we de I Tjing dan maar op een voetstuk moeten zetten, waar we vol bewondering en ongeloof tegenop kijken. Wij kúnnen iets leren van de I Tjing, mits wij er de moeite voor nemen om dit boek te plaatsen in de tijd en cultuur waarin het geschreven is.

De symboliek zoals we die in de I Tjing tegenkomen, is typisch Chinees en roept bij veel lezers vragen op. Veel gebruikte termen als ‘de edele’, ‘het grote water oversteken’ en ‘de grote man’ zijn van oudsher al in de Chinese literatuur bekend, maar geven snel het idee dat de Chinese cultuur abstracte dwaasheden bij elkaar heeft geraapt, met als enig doel een mystiek geschrift voort te brengen.
Niets is minder waar. De uitdrukkingen zoals die in de I Tjing worden gebruikt hebben diepe betekenissen, die met een beetje studie van hun achtergrond zichtbaar worden. Zelf zegt de I Tjing:

‘De gebruikte namen klinken onbeduidend, maar de toepas-singsmogelijkheden ervan zijn groot. Hun betekenis is veelomvattend, hun oordelen geordend. De woorden zijn omschrijvend, maar juist gekozen. De dingen zijn open uiteengezet, doch zij bevatten nog een dieper geheim. Daarom kunnen zij er in twijfelachtige gevallen toe dienen, de mensen in hun gedragingen te leiden, en op hun wijze te openbaren, hoe een juiste en hoe een verkeerde handeling wordt vergolden.’

De I Tjing komt uit China en is logischerwijs geschreven in het Chinees. Om het boek voor het westerse taalgebied toegankelijk te maken zijn er vele vertalingen gemaakt, die elk vaak een ander facet van de originele tekst belichten. De ene vertaling belicht het persoonlijk proces dat in de tekst weerspiegeld wordt, een andere het sociale aspect en weer een andere de materiële kant. Maar weinig vertalingen weten de I Tjing in al zijn wij(d)sheid te omvatten.

In 1924 is de I Tjing-vertaling van de Zwitserse theoloog en missionaris Richard Wilhelm (1873 - 1930) verschenen. Het is zijn verdienste geweest de I Tjing te belichten in de algemene kosmologische visie van China, zoals die vanaf het ontstaan van China tot nu is gegroeid. In zijn vertaling vinden we het oorspronkelijke Chinese gedachtegoed dat de basis heeft gevormd voor het China zoals we dat nu kennen. Zelfs Mao Zedong schijnt in zijn leven, hoewel hij toch tegen het oude Confucianistische erfgoed gekant was, de I Tjing geraadpleegd te hebben. Ook hij kon de waarde van dit boek niet aan de kant schuiven.
Wilhelm heeft zich niet de moeite getroost om de originele tekst van de I Tjing om te zetten in een voor ons makkelijker te begrijpen, maar minder beeldrijke taal, zoals tegenwoordig zoveel interpretators doen. Dat zou ook jammer zijn, want het is juist de originele symboliek van de I Tjing die ons de ruimte geeft om associaties te vormen en onze gedachten een kant op te laten gaan buiten onze beperkte en subjectief gekleurde opvattingen.

De tekst van Wilhelms vertaling is vrijwel letterlijk uit het Chinees vertaald. Omdat de oorspronkelijke Chinese tekst archaïsch en zeer beknopt is, heeft hij hier en daar wat woorden toegevoegd om de zinsopbouw en betekenis begrijpelijk te houden. Desalniettemin benadert zijn vertaling het beste de Chinese visie en denkwereld van de I Tjing, zoals die sinds eeuwen bestaat. Door het werk van Richard Wilhelm hebben wij de mogelijkheid om de I Tjing te gebruiken zoals hij in China het bekendst is: als persoonlijke leidsman, gids bij twijfels, toekomstkenner en bron van alomvattende wijsheid.

Er zijn (nog) geen reacties geplaatst